Hoe krijg ik weer vertrouwen in mijn partner na zijn seksverslaving.

Het besef dat je partner gelogen heeft is eigenlijk altijd kwetsender dan het inhoudelijke seksuele gedrag. Geschaad vertrouwen is heftig en vertelt je: ik dacht dat ik wist wie je was, wie wij waren, wie ik ben, maar dat is dus niet waar. Je kijkt met andere ogen naar hem, maar ook naar alle dingen die jullie samen beleefd hebben. Was het wel echt? Hield hij wel van je? Je dacht dat jullie het goed hadden maar wat betekent het nou dat hij al die tijd al met anderen was. Wat zegt het over mijn aantrekkelijkheid dat hij bij porno naar een heel ander soort vrouw kijkt?

Bedrogen worden is niet alleen een aantasting van het vertrouwen in je partner maar ook een aantasting van jouw zelfwaardering. In een klap krijg je informatie te verwerken die pijnlijk is en moet je beslissen of je verder met hem wilt. Voor hem geeft het vaak opluchting, ik hoef de leugen niet meer hoog te houden, ik kan aan mijzelf gaan werken. Begrijpelijk, maar de impact op een partner is heel anders en dat is erg oneerlijk en naar.

Vertrouwen herstellen kost tijd en aandacht. Het helpt om eerst individueel stevigheid op te bouwen. Hoe meer stevigheid je voelt, hoe beter je er voor jezelf en ook voor een ander (je partner) kunt zijn. We bouwen deze stevigheid op door ons eerst te richten op kleine, tastbare ervaringen van tevredenheid en plezier. Met regelmaat kleine acties zijn veel effectiever dan grootse gebaren. Hoe meer partners elkaar daarin kunnen betrekken, hoe meer tevredenheid er over de relatie kan ontstaan. De nadruk ligt niet op pijn, verdriet, onvrede en machteloosheid. Die emoties en sensaties zijn er, worden met regelmaat door kleine prikkels opgeroepen en men zal soms wegzakken in woede, angst of onmacht. Maar men zal merken dat de positieve acties een groter helend effect hebben dan de nadruk leggen op de negatieve sensaties. We kijken hierbij niet weg van de nare kanten maar leren deze te zien, met instemming te bekijken en er niet in weg te zakken/mee te bewegen. Waardeer wat goed gaat ‘fijn dat je me vraagt hoe het met me gaat’ en zie wat lastig is ‘maar ik heb het er ook moeilijk mee omdat ik dat zo gemist heb in onze relatie’. Er ontstaat meer ruimte voor hem om haar te steunen ‘dat snap ik en ik vind het naar voor je’. De kans dat ze zich gezien en gesteund voelt is vele malen groter dan wanneer er een ruzie ontstaat waarin beiden zich gaan verdedigen of hij maar kleiner en kleiner wordt. De kans dat hij de volgende keer ook vraagt hoe het met haar gaat wordt ook groter.

In de behandeling wordt vervolgens aandacht besteed aan de onderliggende patronen die het verslavende gedrag beïnvloeden. Vaak gaat dit over somberte, zelfkritiek, vermijdingsgedrag en innerlijke onrust die tot uiting is gekomen in het seksverslaafde gedrag. Het aanpakken van deze patronen geeft vaak in de relatie verlichting. Meer aandacht, minder vermijdingsgedrag, meer openheid en minder escalatie. Vaak helpt deze groei al bij het ervaren van meer vertrouwen.

Openheid is voor de meeste mannen met een seksverslaving erg lastig. Helemaal over die onderwerpen die gaan over zijn gedrag, zijn bedrog of de thema’s die haar kwetsen. Door zijn vermijdende houding start het gesprek vaak op initiatief van de partner en wanneer het haar hoog zit. Zijn neiging is om defensief of vanuit schuld te reageren. Dat is een situatie die nooit vertrouwen geeft. Het bevestigd aan beiden dat hij wegloopt voor zijn verantwoordelijkheden en als zij het onderwerp niet op tafel legt dan wordt er helemaal niet meer over gesproken. Zij voelt zich dan genoodzaakt het onderwerp op tafel te houden wat voor beiden voor een situatie zorgt die ontevredenheid geeft. Het helpt als hij het initiatief neemt om iets te vertellen of iets te vragen over een situatie die betrekking heeft op het probleem. Dat hij iets deelt over zijn gedachten met betrekking op de verslaving, of haar vraagt of ze vragen heeft. Het beginnen van het gesprek is wat waardevol is, zowel voor zijn eigenwaarde als voor haar vertrouwen in hem. Als hij het gesprek voert hoeft ze minder te gissen, minder in te vullen en kan ze er meer en meer op gaan vertrouwen dat als hij niet praat er ook niets is, en als er iets is hij het zal vertellen. Samen waarderen dat hij de stappen zet is krachtig, ook als het achteraf gebeurt. ‘Fijn dat je me gisteren iets vertelde over wat er in je omgaat’. Met regelmaat deze openheid oefenen (ook al gaat het onhandig, met spanning gepaard en kost het moeite) maakt de stap makkelijker te zetten. Dit geeft vertrouwen in jezelf en in je partner.

Terugval

Als je hard aan de slag bent om je patroon aan te pakken is het naar wanneer je weer terugvalt in oud gedrag. Hier kun je (en je partner) flink van schrikken. Je wil toch niet meer doorgaan? Je weet toch hoezeer je je partner hiermee kwetst?

De neiging om dan te zoeken naar een oorzaak is groot en de vertaalslag naar verslaving snel gemaakt. In de visie van verslaving wordt vaak gesproken van triggers. Duidelijk aanleidingen die de voorzet geven voor het gedrag en die, als je ze maar goed genoeg analyseert, je beter kunt herkennen en voor kunt zijn. Denk dan aan veel op de computer bezig zijn, masturberen, mooie vrouwen op straat zien etc. Ver uit de buurt blijven dus!

Vanuit de visie van het vat van zelfwaardering is deze manier van aanvliegen onwenselijk. Triggers, of negatieve sensaties, doen zich de hele dag voor en dat geldt voor iedereen. Het zijn alledaagse prikkels die invloed op ons hebben en die we niet kunnen voorkomen en op zichzelf niet erg zijn. Stress, onrust, spanning, irritatie, zorgen etc. Het is de optelsom van al deze prikkels die op een gegeven moment worden ervaren als onrust en worden gekoppeld aan de zin in seks/porno/chat etc. Als er dan de mogelijkheid is (bijv. een avond alleen thuis), wordt deze onrust automatisch omgezet in handelen.

Om invloed op dit patroon uit te oefenen heb je eigenwaarde nodig. Dat is de bron die goed voor jezelf en anderen zorgt en tijdig kan ingrijpen. Niet zozeer het snappen van triggers is dus nuttig, maar het vergroten van de eigenwaarde om tijdig te kunnen zien wanneer je wegzakt en het vermogen hebt om bij te kunnen sturen. Het doel van het model is om vertrouwd te raken met deze bewegingen in jezelf en het vermogen te ontwikkelen om sturing te kunnen geven wat het vertrouwen in jezelf doet groeien.

Terugval heeft grote impact, helemaal later in het traject als al meer vertrouwen is opgebouwd. Vaak is de vorm anders dan voorheen (bijv. eerst dagelijks porno en nu een bikinifoto op instagram), maar de impact is even groot. Het opbouwen van vertrouwen vraagt veel van partners en zij kunnen bij terugval de moed verliezen. Houdt het dan nooit op?!

Als terugval voor komt, en dat is vaak het geval, dan is het dragen van de verantwoordelijkheid, acceptatie van de emotionele reactie van de partner en openheid bieden het beste. Maar aangezien de meeste mensen met een seksverslaving het lastig vinden om open te zijn en de neiging hebben te vermijden, is dit een pittige opgave.

Liegen en bedrog speelt vaak bij een seksverslaving en heeft veel impact op de vertrouwensrelatie met je partner. Voor het herstellen van deze vertrouwensrelatie is het belangrijk om betrouwbaar en eerlijk te zijn. Betrouwbaarheid gaat veel meer over openheid en verantwoordelijkheid dragen dan over wel of niet met het oude gedrag bezig zijn.

• Terugval is onvermijdelijk en komt vaak voor

• Terugval kan leerzaam zijn om zo beter te zien wat er in je omgaat en welk effect dat op je heeft

• Met meer eigenwaarde ga je je gedragspatronen beter waarnemen waardoor je eerder in staat bent om in te grijpen

• Openheid, ook als oud gedrag de kop opsteekt, helpt om de relatie te verbeteren

Hoe kan meer zelfwaardering mij helpen met mijn klachten?

Er zijn verschillende aanvliegroutes om een klacht aan te pakken. Je kunt je specifiek richten op de klacht en handvaten krijgen om hier anders mee om te gaan, je kunt ook gaan zoeken naar de onderliggende oorzaak van een klacht om jezelf beter te begrijpen. Mijn behandeling richt zich op het vergroten van eigenwaarde om vanuit die bron beter in staat te zijn op een andere manier met jezelf, en dus ook je klachten om te gaan.

Je leert op een praktische, tastbare manier anders om te gaan en anders te kijken naar jezelf. Ik leer je je te gedragen als een stevigere, meer tevreden versie van jezelf. Dat houdt in dat je bevestiging uit jezelf kunt halen, empathisch en betrokken bent, grenzen kunt stellen en kunt genieten van de dagelijkse dingen om je heen. Je kunt goed voor jezelf en anderen zorgen en bent in staat om op een stevige manier met jezelf en het leven om te gaan in goede en in minder goede tijden.

Als je leert om goed voor jezelf te zorgen en op een waarderende manier met jezelf en anderen om te gaan, ook bij negatieve emoties of gedachten, dan wordt het steeds minder waarschijnlijk dat je achteloos wegzakt in negatief gedrag. Oftewel: je bent vanzelf beter in staan om op een andere manier met je klachten om te gaan. Ik werk dus via een omweg waardoor het effect van de behandeling veel groter is en de manier van werken als positief en prettig wordt ervaren.

Heb ik dan te weinig zelfwaardering?

De kijk op het begrip zelfwaardering is veel breder dan begrippen als bijv. zelfvertrouwen of trots zijn op jezelf. Zelfwaardering gaat over alles wat deugd in ons. Het maakt voor een behandeling niet uit of je denkt over weinig of veel zelfwaardering te bezitten. De behandeling is bij iedereen toepasbaar en werkt in principe hetzelfde, onafhankelijk van de mate van zelfwaardering bij start. De belangrijkste vraag is niet hoeveel zelfwaardering bezit ik? maar wat gebeurt er als we het niveau van zelfwaardering gaan verhogen?

Natuurlijk worden je klachten serieus genomen en zijn ze een belangrijk onderdeel van de behandeling. Je krijgt concrete tools aangereikt die je ook helpen om op een andere manier met je klacht om te gaan. Je zult je steviger voelen en beter in staat om in te grijpen op negatieve patronen. Maar door de brede aanvliegroute heb je ook na de behandeling tools in handen om allerlei lastige dingen van het leven aan te kunnen. Levenskunst zogezegd!

Mijn partner is seksverslaafd. Iedereen zegt dat ik bij hem weg moet. Wat moet ik doen?

Als je ontdekt dat je partner, soms al heel lang, geheimen voor je heeft dan is dat een grote schok. Alles staat opeens in een ander daglicht. Je bent boos, verdrietig en in de war. Je houdt van hem maar weet niet wat je met deze nieuwe informatie doet. Het nare voor een partner is dat je zonder dat je er iets aan kunt doen opeens tot grote beslissingen gedwongen wordt. Jij bent degene die bepaald of je verder wil met de relatie terwijl dat vaak daarvoor niet eens een vraagstuk was. Een hele nare situatie die erg verwarrend kan zijn.

Je omgeving heeft vaak een duidelijk idee wat te doen in deze situatie: als hij je zoiets flikt dan ga je toch zeker bij hem weg! Maar als het je overkomt dan is de realiteit niet zo zwart/wit. Hij is niet alleen die nare vreemdganger, maar ook je geliefde, de man waarmee je je leven gedeeld hebt, waarmee je een toekomst voor je zag. Geef jezelf de tijd om helder te krijgen waar jij goed aan doet. Het is normaal dat je nu niet weet wat dat is.

De ervaring leert dat je reactie lastig te voorspellen is. Dat is ook gelijk het nare, mensen zijn vaak verrast over hun reactie en dat roept veel verwarring en twijfel op. Ik dacht altijd dat ik gelijk bij hem weg zou gaan, maar nu blijf ik. Ben ik niet een slappeling?

Partners die moeite hebben met assertiviteit en nu grote knopen durven doorhakken, partners die assertief zijn maar nu overspoeld worden door twijfels en angsten, partners die gekwetst zijn maar ook begrip en zorgen hebben over hun partner. Die de goede delen van de relatie niet waard vinden om er nu een punt achter te zetten.

De belangrijkste boodschap is: geef jezelf de tijd. Dit is heftig om mee te maken en de antwoorden zullen helder voor je worden.

Tips bij seksuele geheimen

Wanneer je vreemd bent gegaan of ander seksueel gedrag hebt vertoont wat van negatieve impact kan zijn op je relatie, dan heb je in het begin twee opties: of je bent open, of je zwijgt/liegt erover. Wanneer je besluit te liegen dan maak je de mogelijkheid open te zijn steeds kleiner en uiteindelijk verdwijnt deze optie. Als je partner er uiteindelijk achter komt, zorgt dit veel geschaad vertrouwen en veel pijn/verdriet.

Het herstelproces na het ontdekken van seksuele geheimen is niet makkelijk, maar er zijn wel factoren die het proces beter of slechter kunnen laten verlopen. Tips voor degene met het seksuele geheim zijn:

• Kies zelf voor openheid. Wacht niet tot het probleem door je partner ontdekt wordt.

• Leg zoveel mogelijk op tafel en hou zo weinig mogelijk achter.

• Zijn er nieuwe feiten of herinneringen dan neem het initiatief om ze aan je partner te vertellen.

• Accepteer de emoties van je partner, wees er voor je partner.

• Beantwoord elke vraag of geef helder aan als je dat niet wilt of kunt. Toon bereidheid tot openheid en begrijp dat je partner met vragen zit.

• Vraag actief na hoe het met je partner gaat en of er vragen zijn gedurende het proces. Wacht niet af.

• Wees open over het actuele gedrag en over de moeilijke momenten.

Deze acties zijn lastig maar erg krachtig. Hiermee ben je er niet alleen voor je partner, maar pleeg je ook zelfzorg. Je laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt, dat je er bent voor de ander en jezelf serieus neemt. Dit zijn acties die eigenwaarde geven maar ook ingaan tegen je gevoel (schaamte, schuld, angst, boosheid). Het is niet gek dat het lastig is, dit zijn juist de patronen die eerder het gedrag mogelijk hebben gemaakt. Des te krachtiger als je het wel doet!

Mijn partner is seksverslaafd. Moet ik anderen inlichten of niet?

In de eerste periode na het uitkomen van het geheim vragen veel partners zich af of zij anderen zullen inlichten of niet. Er zijn veel verschillen in hoe mensen hiermee omgaan. Sommigen lichten de hele omgeving tot in detail in, anderen vertellen het niemand en alles daar tussenin. De verschillende opties hebben voor en nadelen.

Voordelen openheid

• Je kunt je verhaal kwijt en wordt gesteund

• De seksverslaafde kan niet weglopen van de consequenties

• Je voelt je toneelspelen op sociaal vlak

Nadelen openheid

• Er wordt anders naar jou, je relatie en gezin gekeken

• Veel advies en mening die kan bijdragen aan de verwarring

• Minder ruimte voelen om eigen keuzes te mogen maken

• Minder ruimte om de relatie weer op te bouwen

Partners die zwijgen voelen zich vaak eenzaam. De enige waarbij ze terecht kunnen is hun partner en dat is nou juist degene die ze zoveel verdriet heeft aangedaan. Intern zo gekwetst zijn en er niemand over kunnen vertellen geeft een gevoel van toneel te moeten spelen.

Als je je hele omgeving inlicht helpt dat jou als partner om je gesteund te voelen en er niet alleen voor te staan. Deze klap is groot om te moeten ondergaan en zorgt voor veel emoties en verwarring. Doordat de omgeving er vanaf weet kan de seksverslaafde niet meer weglopen van de consequenties.

De ervaring leert echter dat veel mensen spijt krijgen van deze openheid. Iedereen heeft een mening en advies en de relatie, het gezin en jij als partner worden met andere ogen bekeken. De adviezen zijn zelden helpend en zorgen er vaak voor dat je je eigen keuzes moet gaan verdedigen waardoor je je nog eenzamer kunt voelen.

Doordat er minder bemoeienis is, hebben jij en je partner meer ruimte om de relatie op te bouwen. Jullie hoeven je niet te verhouden tot een ander en kunnen in rust onderzoeken hoe jullie relatie weer op te bouwen.

• Informeer anderen gedoseerd en met mate

• Geef het proces de tijd. Accepteer dat het pijnlijk en onduidelijk is en vertrouw erop dat de antwoorden vanzelf helder worden.

• Zoek (betrouwbare) informatie en eventueel prof. hulp. Partners kunnen individueel met hun vragen/vraagstukken terecht.